Rodzina jest pierwszym i naturalnym środowiskiem do którego dziecko wchodzi przez sam fakt narodzin. Od momentu narodzin aż do pełnej dojrzałości rodzina ponosi główną odpowiedzialność za zaspokojenie jego potrzeb i wychowanie.
Dzieci wychowywane w atmosferze zaufania i życzliwości przejawiają samodzielność, uczynność, dyscyplinę wewnętrzną. W klimacie rygoru i zastraszenia formują się u dzieci postawy lękowe, agresywność, egoizm. Fundamentem silnej więzi z dzieckiem jest prawdziwa, bezwarunkowa miłość, czyli kochanie dziecka bez względu na jego wygląd, zalety, skłonności czy ułomności.

Ważnym elementem w wychowaniu dziecka jest właściwa postawa rodzicielska. Oczywiście podlega ona zmianom w miarę dorastania dziecka. Jeżeli rodzice wraz z rozwojem dziecka nie przyjmują odpowiedniej postawy, właściwej dla danego okresu, prowadzi to do sytuacji konfliktowych.

Niewłaściwa postawa rodzicielska charakteryzuje się bądź nadmiernym dystansem uczuciowym, bądź nadmierną koncentracją na nim. Nadmierny dystans uczuciowy powoduje iż kontakty z dzieckiem są powierzchowne, rodzice unikają okazywania uczuć, zaniedbują je. Może przejawiać się również unikaniem, wycofywaniem, jawnym odtrącaniem. Skutkiem takiej sytuacji może być niezdolność dziecka do nawiązywania trwałych więzi uczuciowych, do wytrwałości i koncentracji w nauce.

Postawa jawnie odtrącająca sprzyja kształtowaniu u dziecka nieposłuszeństwa, kłótliwości, agresywności albo powodować bezradność, zastraszenie. Można stwierdzić iż nadmierny dystans uczuciowy wobec dziecka może spowodować chorobę sierocą oraz zahamowanie rozwoju uczuć wyższych i niezdolność do trwałego przywiązania.

Nadmierną koncentrację rodziców na dziecku charakteryzuje pełne nim zaabsorbowanie. Rodzice poświęcają dziecku bardzo dużo czasu nie zostawiając mu dostatecznej swobody. Najczęściej postawa taka przejawia się w trzymaniu dziecka przy sobie, ograniczaniu kontaktów społecznych, korygowaniu zachowania dziecka. Rodzice, którzy rygorystycznie narzucają dziecku swoją postawę sprzyjają kształtowaniu takich cech jak brak wiary we własne siły, niepewność, brak zdolności do koncentracji. Sytuacje nadmiernej ochrony mogą powodować u dziecka opóźnienie dojrzałości emocjonalnej, społecznej, bierność, brak inicjatywy lub nadmierną pewność siebie, zarozumialstwo, egoizm.

Właściwa postawa rodzicielska opierać się powinna na uznaniu praw dziecka bez przeceniania i niedoceniania jego roli. Trzeba pozwolić mu odpowiadać za własne działanie, pokazać, że ma się szacunek do jego indywidualności. Niezbędna dyscyplina winna opierać się na wzajemnych ustaleniach, które będą konsekwentnie przestrzegane.

Mgr Urszula Żarnowska
nauczycielka Miejskiego Przedszkola nr 1 w Rabce – Zdrój