Strona główna    Prześlij do znajomego    Forum dyskusyjne    Pobierz banner    Kontakt
 
 
 
MAŁE DZIECKO
RADY I PORADY
 
PRZEDSZKOLE
 
KĄCIK NAUCZYCIELSKI
 
 
Internet
     
 

>> Małe dziecko >> Rozwój emocjonalny dziecka w wieku przedszkolnym 

Rozwój emocjonalny dziecka w wieku przedszkolnym

Osiągnięcie przez dziecko pełnej dojrzałości emocjonalnej jest procesem długotrwałym. W wieku przedszkolnym emocje jak: gniew, strach, radość, wstyd, zazdrość, lub niechęć przejawiają się bardzo wyraźnie. Dziecko w tym wieku nie umie maskować swoich emocji. Odzwierciedlają się one w zachowaniu, uzewnętrzniają w ruchach, okrzykach, gestach i słowach. Czynności dziecka mają charakter ekspresywny, które służą do wyrażania emocji. Wraz z wiekiem relacje ekspresywne przybierają społeczne formy, są mniej żywiołowe i gwałtowne. Im młodsze dziecko, tym większe znaczenie w jego życiu spełniają ośrodki podkorowe, które są podłożem uczuć i emocji.

Do szóstego roku życia uczucia dzieci cechuje impulsywność. Gwałtowne i krótkotrwałe emocje wybuchają na zewnątrz. W wieku przedszkolnym zmienia się sposób reagowania dziecka na sytuacje i bodźce. Formy reakcji dzieci na strach zmieniają się też z wiekiem i zależą od siły bodźca oraz od cech osobowościowych dziecka. Już w wieku 3,5 lat dzieci nie krzyczą, gdy się przestraszą, ale wyrażają swoje przerażenie słownie. Mechanizmem obronnym jest również gniew. Dziecko z pewnością łatwiej umie opanowywać strach niż gniew. Interesujące jest to, że czasem zmienia się reakcja strachu, a wzrasta ilość reakcji gniewu. Można wyróżnić trzy formy wyrażania złości. Taki podział stworzył E. Franus. Wziął on pod uwagę stopień nasilenia tego afektu, formy łagodne, formy demonstracji i prowokacji, formy burzliwe. Dzieci starsze w wieku przedszkolnym potrafią przynajmniej częściowo opanować swoją agresję. Mimo to często zdążają się wybuchy złości i ataki złego humoru. Takie działania trwają krótko, ale gwałtownie z wiekiem wzrasta oddziaływanie werbalne (przeżywanie, groźby, przedrzeźnianie), ale też obserwuje się notoryczne wyładowania napięcia.
Wybuchy gniewu u małego dziecka są naturalną formą wyładowania energii i złych emocji, to nie można się zgodzić, że tłumienie gniewu u dziecka wpływa na jego osobowość, na wychowanie uczuć w tej dziedzinie. E. Hurlock uważał, że sprowadza się to do „kierowania złości na społecznie dopuszczalne tory”.

Dziecko wraz z wiekiem uczy się reguł postępowania oraz zwyczajów panujących w grupie, do której należy. Kontakty społeczne najmocniejsze są na polu rodziny i rodzeństwa. Ona przede wszystkim wpływa na socjalizację dziecka. Jeżeli chodzi o rodzinę to niektórzy psychologowie potwierdzają, że do pewnego wieku dziecka w wielu rodzinach panuje zbyt duży dystans między ojcem, a dzieckiem. Dopiero w granicach 5 roku życia dystans ten się zmniejsza, a stosunki między ojcem, a dzieckiem stają się bardziej swobodne. Należy też podkreślić, że kontakty między rodzicami a dzieckiem zależą np. od postaw rodzicielskich, wykształcenia, wieku, cech osobowościowych oraz wychowania. Między rodzeństwem w zakresie kontaktów społecznych obserwuje się zależności związane z kolejnością urodzenia dzieci. Zdaniem Gessella „stosunki z rodzeństwem są w wieku przedszkolnym jeszcze niestałe zależne od przeważającego w danym okresie nastroju uczuciowego”.

U dzieci w okresie przedszkolnym wśród agresywnych zachowań występuje bicie i wydzieranie zabawek będących przedmiotem sporu. Współzawodnictwo wynika często z zazdrości. U dzieci w wieku przedszkolnym przejawy zazdrości bywają bardzo zróżnicowane. Zazdrość między dziećmi w grupie przedszkolnej pojawia się często, jako reakcja na błędy wychowawcze.

W trakcie rozwoju dziecko uczy się tak zachowywać w grupie rówieśników, aby dobrze się w niej czuć i funkcjonować. Przez kontakty społeczne z dorosłymi i w trakcie zabaw z rówieśnikami dziecko poznaje stosunki społeczne: uczy się, że inni mają też podobne lub takie same potrzeby, zdaje sobie sprawę, że musi podporządkować swoje zachowanie regułą, prawdą innych. U dzieci 6-7 letnich zabawa ma już bardziej zespolony charakter. Dziecko uczy się ogólnych form postępowania oraz przyjętych norm społecznych. U dzieci w tym wieku uwidacznia się tendencja do przewodzenia. Zachowanie takie związane jest z egocentryzmem dziecka. Dziecko zaczyna obdarzać niektórych rówieśników sympatią, a niektórych antypatią.


Dzieci tworzą wspólnotę w grupie przez pozytywną i negatywną typizację. Potwierdza się ona w zabawie, która jest tworzeniem, odtwarzaniem oraz przetwarzaniem dziecięcej rzeczywistości. To właśnie w zabawie dziecko poznaje i kreuje role społeczne. Zabawa wprowadza dziecko do świata społecznego. Jest wyrazem dziecięcych doświadczeń, standardów związanych z pełnieniem określonych ról: dziecka, chłopca, dziewczynki, ucznia, przywódcy grupy itd. Beata Łaciak uważa i można się z nią z pewnością zgodzić, iż „analizy dziecięcej zabawy i interakcji w grupie rówieśniczej pokazują, kim są dzieci, w jakim świecie żyją, na czym polega specyfika ich świata”. Świat społeczny dzieci jest z pewnością uporządkowany, w którym rządzi hierarchia. Podstawową skalą waloryzacji zjawisk i osób jest skala dobry – zły. Role społeczne w dziecięcym świecie są wyznaczone przez upodobania dzieci, przez kompetencje, cechy związane z sytuacją rodzinną. Świat społeczny dzieci jest otwarty, bogaty, czasami okrutny, ale solidarny. Zmieniają się w nim role, statusy społeczne czy typizacje. Dzieci z pewnością akceptują swój status społeczny.



Bibliografia:
Hurlock E., Rozwój dziecka, Warszawa 1960.
Żebrowska M., Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży, Warszawa 1976.
Łaciak B., Świat społeczny dziecka, Warszawa 1998.

Jolanta Kowalik
 
 
 
 
 
     
 
26 października 2014 
 10:28
 
HOME
FORUM
PORADNIE
PRZEDSZKOLA
 
 

REKLAMA




 góra     powrót
© STEP   |   Design by 3xw.pl   |   Hosting Infocomp